Normatibidad? (Sources of Normativity pt. 1)
Ika-12 ng Junyo, 2020
Kahapon ng gabi, inumpisa akong bumasa ng libro tungkol sa etika– "Sources of Normativity" ni Christine Korsgaard. Ang galing ng sulat niya at binasa ulit ako na yang aklat kaninang umaga. Hindi ko alam kung pwede akong makapagkwento ng pilosopiya sa Ingles (ano pa sa basura kong Tagalog?) pero ito ang aking layunin. Yung kasambahay kong pilosopo ay inirekumenda sa akin galing sa kanyang klase sa etika sa graduate school.
Para sa akin, pwede na ang virtue ethics ng pilosopiya ni Aristotle (at ni St. Augustine rin). Ano ang mabuti o magaling? Dapat daw yung aming konsepto ng mabuti o magaling ay nagpapaliwanag ng aming buhay tungkol sa ano ang dapat naming gawin. Para kay Korsgaard, ok yan para sa araw-araw na gawa pero para sa konsepto ng "normativity" (normatibidad), yung nagbibigyan ng awtoridad ng aming sariling pamantayan (at ang pamantayan ng kultura), hindi kompleto ang account na yan, kahit may Divine na awtoridad na inuutos sa amin na anong dapat naming gawin. Sa huli, tayong sarili lamang ay pwede makapagsagot sa mga utos (galing sa sarili o sa iba), pero kami din ay nagraramdaman ng epekto ng utos o obligasyon. Nasa aming sarili kung magsusunod tayo sa utos. Hindi kompleto ang deskripsyon ng aming etikal na sitwasyon. Ang halimbawa na binigyan ni Korsgaard ay ang teorya ng ebolusyon. Kung ang aking ugali ay galing sa isang genetic trait (magpatuloy ng DNA species a la Dawkins Selfish Gene), pwede kaming may sama ng loob pag-alam natin na ang genetics lang ay nagbibigay ng utos sa amin. Yung paliwanag ng etika na ganito ay 3rd-person pero ang konsepto ng normatibidad ay first-person para kay Korsgaard (para sa akin rin). Ang normatibidad ay ang pagraramdaman ng obligasyon sa pamantayan nasa sa pagkakasarili namin. Sa tanong ng sino si Elijah, ang pamantayan ay ang utos na magkasundo ng aking pagkakatao.
Natutuwa ako sa ano pa ang matutunan ko sa itong gawang pilosopiya. Gusto ko pwede makapagpaliwanag ng aking mga ideya sa tagalog at sa ingles. Para sa akin, baka itong proyekto ng kwentong tagalog ay pwede din makagawing mas simple ng aking Ingles; minsan basura ang aking Ingles rin (nakakahilo ang aking mga salita ko). Pasensya na sa itong tagalog na parang bata (o bobong tao) sumulat. Pilosopo na, bobo pa!
Dibale, susubukin parin ko.


Comments
Post a Comment